ความเป็นมาของโครงการ

         จากการประชุมคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2559 มีมติเห็นชอบโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor Development) ตามที่สำนักงานคณะกรรมการ พัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เสนอ ทำให้พื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก 3 จังหวัด ซึ่งเป็นกลุ่มจังหวัดเป้าหมาย ได้แก่ จังหวัดระยอง ชลบุรี และฉะเชิงเทรา ถูกจับตามองเป็นพิเศษในการที่จะพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจการลงทุนพิเศษที่เรียกว่า "ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor : EEC)" เนื่องจากปัจจุบันเป็นฐานการผลิตอุตสาหกรรมหลักของประเทศ และมีศักยภาพสูงในการส่งเสริมให้เป็นฐานการผลิตรูปแบบ Super Cluster ใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจเพื่ออนาคต (New Engine of Growth) ทั้งที่เป็นการต่อยอด 5 อุตสาหกรรมเดิมที่มีศักยภาพ (First S-curve) และการพัฒนา 5 อุตสาหกรรมอนาคต (New S-curve)

         ภาคอุตสาหกรรมของประเทศไทย มีการเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีการขยายพื้นที่การผลิตหรือการจัดตั้งโรงงานอุตสาหกรรมมากขึ้น เมื่อมีการตั้งโรงงานอุตสาหกรรมมากขึ้น ในลักษณะที่ไม่ได้มีการจัดการอย่างเป็นระบบจะทำให้เกิดปัญหาต่างๆ เช่น ปัญหาในการใช้ที่ดิน ปัญหาการแย่งชิงสาธารณูปโภค ความเสื่อมโทรม ทางด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และวัฒนธรรม เป็นต้น เพื่อป้องกันหรือลดปัญหาดังกล่าว จึงต้องมีการวางแผนและกำหนดพื้นที่ด้านอุตสาหกรรม (Industrial Zoning) โดยคำนึงถึงการศึกษาพื้นที่ในด้านความเหมาะสมทางเศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม การรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนในพื้นที่ เพื่อให้เป็นไปตามกรอบนโยบายของรัฐบาลให้เกิดการสอดคล้องของการใช้ประโยชน์ที่ดิน ระบบโครงข่ายคมนาคมขนส่ง ระบบโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนการนันทนาการและแหล่งท่องเที่ยวจนนำไปสู่การพัฒนาพื้นที่อุตสาหกรรมที่มีความเชื่อมโยงในการพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจโครงข่ายคมนาคม ขนส่งและโครงสร้างพื้นฐานที่มีผลต่อภาคการผลิต การค้า การลงทุน เพื่อส่งเสริมและพัฒนาให้เกิดพื้นที่อุตสาหกรรมที่เหมาะสมและจัดทำระบบฐานข้อมูลของพื้นที่

         เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและส่งเสริมบรรยากาศการลงทุน รวมถึงภาพลักษณ์ของประเทศ ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่ต้องสร้างความเชื่อมั่นของนักลงทุนและสังคม โดยศึกษาและวางแผนพัฒนาและประเมินศักยภาพพื้นที่ที่เหมาะสมในการตั้งโรงงานอุตสาหกรรมโดยต้องคำนึงถึงความสมดุลในมิติต่างๆ ทั้งในด้านโครงสร้างพื้นฐานสาธารณูปโภคต่างๆ ด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย รวมถึงแผนพัฒนาระบบการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่อุตสาหกรรมใกล้เคียง ตลอดจนศักยภาพในการเชื่อมโยงกับภูมิภาคอื่น เพื่อให้โรงงานอุตสาหกรรมสามารถประกอบกิจการได้อย่างมีศักยภาพและอยู่ร่วมกับชุมชนได้อย่างยั่งยืน มาตรการหรือเครื่องมือที่ใช้อย่างหนึ่งก็คือการจัดพื้นที่อุตสาหกรรมเพื่อการตั้งโรงงาน (Industrial Zoning) โดยเป็นการศึกษาพื้นที่เพื่อการตั้งโรงงานอุตสาหกรรมที่เหมาะสมทั้งมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย โดยคำนึงถึงความเชื่อมโยงและการเอื้อประโยชน์ระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรมในลักษณะ Cluster Linkage มีการกำหนดรายละเอียดการบริหารจัดการ และเงื่อนไขในการอยู่ร่วมกันของโรงงานอุตสาหกรรมโดยไม่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ภายใต้แนวทางการอยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูลระหว่างภาคอุตสาหกรรมและประชาชน (Symbiosis) ทั้งนี้ การดำเนินการต้องตั้งอยู่บนหลักวิชาการ การพัฒนาที่ยั่งยืนและมีการมีส่วนร่วมของชุมชนและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องดังนั้น กรมโรงงานอุตสาหกรรมจึงจัดทำโครงการจัดทำเงื่อนไข หลักเกณฑ์ และข้อกำหนดพื้นที่ส่งเสริมอุตสาหกรรมเพื่อรองรับนโยบายเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor) ในรูปแบบ Super Cluster และนโยบายสนับสนุน 10 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย (S-curve and New S-curve) เพื่อเป็นแนวทางการจัดเตรียมพื้นที่รองรับการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมประเภทต่างๆ ตามยุทธศาสตร์ของประเทศและศักยภาพของพื้นที่ รวมทั้งเพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาล